ขั้นตอนการฝึกซ้อมบัณฑิต และบัณฑิตกิตติมศักดิ์
การฝึกซ้อมบัณฑิต
๑. ในการเข้ารับปริญญาบัตรจากประธานองคมนตรี/องคมนตรี ให้บัณฑิตทุกคนทำความเคารพโดยการโค้งคำนับ เมื่อนายกสภามหาวิทยาลัยเริ่มกล่าวรายงานผลการดำเนินงานของมหาวิทยาลัย ให้ผู้กำกับแถวบัณฑิต แถวที่ ๑ และบัณฑิตทั้งแถวลุกขึ้นยืน
๑.๑ เมื่อบัณฑิตได้ยินนายกสภามหาวิทยาลัย กล่าวว่า “กราบเรียน” ให้บัณฑิตยืนขึ้นพร้อมกัน
๑.๒ เมื่อได้ยินคำว่า “ประธานองคมนตรี/องคมนตรี” ให้บัณฑิตทำความเคารพพร้อมกัน แล้วให้เดินไปยืนที่เชิงบันไดจุดขึ้นรับด้านซ้ายมือ เพื่อเตรียมขึ้นรับปริญญาบัตร บัณฑิตคนแรกยืนรอที่บันไดชั้นบนสุด (ไม่มีข้ามลาดพระบาท)
๑.๓ บัณฑิตที่นั่งฝั่งขวาของห้องพิธี เดินไปยังฝั่งซ้ายเพื่อขึ้นรับปริญญาบัตรด้านซ้าย
๒. เมื่ออธิการบดีเริ่มเบิกผู้สำเร็จการศึกษาเข้ารับปริญญาบัตร
๒.๑ ให้บัณฑิตคนแรกเดินขึ้นเวที หยุดทำความเคารพ ณ จุดที่ ๑ และเดินต่อไป ณ จุดที่ ๑๔ (หยุดยืนนิ่งโดยไม่ต้องทำความเคารพ)
๒.๒ บัณฑิตคนที่ ๒ ถึงบัณฑิตคนที่ ๑๔ เดินตาม และหยุดที่จุด ๑๓, ๑๒, … ตามลำดับ
๒.๓ เมื่ออธิการบดี ขานชื่อบัณฑิตคนแรก ให้บัณฑิตทำความเคารพ และเดินเข้าสู่จุดที่ ๑๕ (ไม่ต้องทำความเคารพที่จุด ๑๕) บัณฑิตรับปริญญาบัตรโดยไม่ต้องเอางาน
๓. เมื่อบัณฑิตเข้ารับปริญญาบัตรแล้ว
๓.๑ ให้ถอยหลังเฉียง ๔๕ องศา ๓ ก้าวยาวๆ พร้อมเอาปริญญาบัตรแนบอก โดยให้ตราพระราชลัญจกรอยู่ข้างหน้า
๓.๒ ทำความเคารพ และหมุนตัวด้านขวา เดินแขนแนบลำตัวเพื่อลงจากเวที
๓.๓ ขณะลงบันได เดินชิดซ้าย (ชิดผนัง)
๔. เมื่ออธิการบดีครามชื่อบัณฑิตคนแรกเข้ารับปริญญาบัตร (บัณฑิตในห้องพิธีปรบมือ) บัณฑิตคนต่อไปก้าวเข้าจุดด้านหน้าพร้อมกัน (บัณฑิตทำความเคารพ ณ จุดที่ ๑๔ และ ๑๖ เท่านั้น)
๕. เมื่อบัณฑิตลงจากเวที เดินถึงแถวที่นั่งของตน ให้กลับหลังหันสู่หน้าเวที ทำความเคารพ และเดินเข้าสู่แถวที่นั่งเพื่อไปยังที่นั่งของตน ทำความเคารพและนั่งลง บัณฑิตคนเดินตามมา ให้รีบหมุนตัวต่อหลังบัณฑิตคนหน้า
๖. การปรบมือของบัณฑิต
๖.๑ ปรบมือให้แก่บัณฑิตกิตติมศักดิ์ทุกท่านขณะที่รับปริญญาบัตร
๖.๒ ปรบมือให้แก่บัณฑิตคนแรกของมหาวิทยาลัย
๖.๓ ปรบมือให้แก่บัณฑิตคนสุดท้ายของรอบ
๗. เมื่อบัณฑิตคนสุดท้ายของแต่ละแถวเดินออกจากแถวเพื่อเดินขึ้นรับปริญญาบัตร ให้ผู้กำกับบัณฑิตแถวต่อไปลุกขึ้นให้สัญญาณบัณฑิตทั้งแถวลุกขึ้น ทำความเคารพพร้อมกันและเดินออกจากแถวที่นั่งเตรียมขึ้นรับปริญญาบัตรต่อไป
๘. ช่วงพักพิธีพระราชทานปริญญาบัตร
๘.๑ การเปลี่ยนมหาวิทยาลัยที่เข้ารับปริญญาบัตร ในช่วงพักให้บัณฑิตคนแรกรอที่บันไดขึ้นรับชั้นบนสุด เมื่อนายกสภามหาวิทยาลัยราชภัฏกราบบังคมทูลรายงานผลการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยและอธิการบดีเริ่มเบิกผู้สำเร็จการศึกษา ให้ปฏิบัติตามข้อ ๒
๘.๒ ในกรณีจัดช่วงพักในมหาวิทยาลัยเดียวกัน ให้บัณฑิตคนแรกในช่วงต่อไปยืนรอที่บันไดขึ้นรับชั้นบนสุดเมื่อผู้ขานนามบัณฑิตเบิกบัณฑิตคนแรก ให้บัณฑิตคนแรกทำความเคารพที่จุดที่ ๑ แล้วเดินไปหยุดรอที่จุดที่ ๑๔ เมื่อผู้ขานนามบัณฑิตอ่านชื่อบัณฑิต ให้บัณฑิตทำความเคารพที่จุดที่ ๑๔ แล้วเดินเข้าจุดที่ ๑๕ เพื่อรับปริญญาบัตร
๙. การมหาวิทยาลัยราชภัฏในขณะไม่ใช่ช่วงพัก ให้บัณฑิตคนแรกในช่วงต่อไปยืนรอที่บันไดจุดขึ้นชั้นบนสุดเมื่อผู้ขานนามบัณฑิตเบิกบัณฑิตคนแรก ให้บัณฑิตคนแรกทำความเคารพที่จุดที่ ๑ แล้วเดินไปหยุดรอที่จุดที่ ๑๔ เมื่อผู้ขานนามบัณฑิตอ่านชื่อบัณฑิต ให้บัณฑิตทำความเคารพที่จุดที่ ๑๔ แล้วเดินเข้าจุดที่ ๑๕ เพื่อรับปริญญาบัตร
๑๐. เมื่อบัณฑิตคนสุดท้ายของรอบลงจากเวที ถึงจุดที่ได้ซักซ้อมไว้ (ประมาณเสาที่สองของห้องพิธี)
๑๐.๑ ตัวแทนบัณฑิต ผู้ทำหน้าที่กล่าวคำปฏิญาณยืนขึ้น ทำความเคารพ แล้วเดินไปหน้าเวทีผ่านด้านหน้าแถวแขกผู้มีเกียรติไปยังไมโครโฟน
๑๐.๒ เมื่อเดินไปถึงแกนกลางหอประชุม ให้หยุดเล็กน้อย (เพื่อเป็นสัญญาณให้บัณฑิตและบัณฑิตกิตติมศักดิ์ยืนขึ้น)
๑๐.๓ ผู้แทนบัณฑิตเดินถึงที่ตั้งไมโครโฟน ผู้แทนบัณฑิต บัณฑิตและบัณฑิตกิตติมศักดิ์ทำความเคารพพร้อมกัน
๑๐.๔ เมื่อกล่าวคำปฏิญาณสิ้นสุดลง ผู้แทนบัณฑิตถอยหลัง ๒ ก้าว ทำทำความเคารพ และหมุนตัวทางขวากลับเข้าที่ (บัณฑิตและบัณฑิตกิตติมศักดิ์ทำความเคารพพร้อมผู้แทนบัณฑิต)
๑๑. อาจารย์ บุคลากรผู้ปฏิบัติหน้าที่ และแขกผู้มีเกียรติ ยืนตรงเตรียมทรงประธาน ประธานยืน เพลงสรรเสริญพระบารมีดังขึ้น (ทุกคนร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีพร้อมเพรียงกัน) บัณฑิต บัณฑิตกิตติมศักดิ์ อาจารย์ บุคลากรผู้ปฏิบัติหน้าที่และแขกผู้มีเกียรติยืนตรงรอส่งประธาน
๑๒. ประธานออกจากห้องรับรอง ขณะเดินผ่านแถวบัณฑิตให้บัณฑิตทำความเคารพ แล้วหมุนตัวตามเส้นทางการเดินของประธาน
๑๓. ประธานออกจากหอประชุม เมื่อรถยนต์พ้นประตู บัณฑิตออกจากห้องพิธีได้
หมายเหตุ
การให้สัญญาณของผู้กำกับแถวบัณฑิต กระทำดังนี้
๑. ยืนตรงทำความเคารพ แล้วก้าวไปข้างหน้า ๑ ก้าว
๒. ยื่นมือขวา (หงายมือ) เป็นสัญญาณให้บัณฑิตทั้งแถวยืนขึ้นพร้อมกัน
๓. คว่ำมือ และลดมือลง เป็นสัญญาณให้บัณฑิตทั้งแถวทำความเคารพพร้อมกัน
๔. ถอยหลังมาหยุด ณ หัวแถวถัดมา เพื่อหลีกทางให้บัณฑิตเดินออกจากแถวที่นั่ง
๕. เมื่อบัณฑิตเดินออกจากแถวที่นั่งหมดแล้ว ก้าวเข้าจุดเดิม ความเคารพ และนั่งลง
การฝึกซ้อมบัณฑิตกิตติมศักดิ์
๑. เมื่อนายกสภามหาวิทยาลัยอ่านชื่อบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (ครั้งที่ ๑) บัณฑิตกิตติมศักดิ์ยืนขึ้น ก้าวไปข้างหน้า ๑ ก้าว ทำความเคารพ และยืนแขนแนบลำตัว ขึ้นบนเวที
๒. หยุดที่จุดที่ ๑ ทำความเคารพ และเดินต่อไป หยุด ณ จุดกลางเวที (ตามที่ได้ซักซ้อม) ทำความเคารพ นายกสภามหาวิทยาลัยจะประกาศเกียรติคุณและอ่านชื่อบัณฑิตกิตติมศักดิ์ คนอื่นๆ (ถ้ามี) จนครบ
๓. นายกสภามหาวิทยาลัยเบิกบัณฑิตกิตติมศักดิ์เข้ารับปริญญาบัตร เมื่อนายกสภามหาวิทยาลัย อ่านชื่อคนใด คนนั้นทำความเคารพ
๔. เดินไปหยุดที่จุดที่ ๑๔ ทำความเคารพ และเดินเข้าจุดที่ ๑๕ รับปริญญาบัตร
๕. รับปริญญาบัตรแล้ว ถอยหลังยาว ๓ ก้าว หยุดทำความเคารพ หมุนตัวด้านขวา เดินลงจากเวที
๖. หยุดทำความเคารพ ณ หัวแถวแรก แล้วเดินผ่านหน้าแขกผู้มีเกียรติ เดินไปจนถึงที่นั่ง ทำความเคารพก่อนนั่ง
๗. กรณีมีบัณฑิตกิตติมศักดิ์หลายคน นายกสภามหาวิทยาลัยราชภัฏจะเปิดตัวเข้ารับปริญญาทีละคน โดยคนแรกรับแล้ว ถอยหลัง ๓ ก้าว จากนั้นนายกสภามหาวิทยาลัยมหาวิทยาลัยราชภัฏ จึงเบิกตัวบัณฑิตกิตติมศักดิ์คนถัดไปเข้ารับปริญญาบัตรจนครบทุกคน
---------------------
รายละเอียดประกอบการฝึกซ้อมบนเวที
๑. จุดบนเวทีทั้งหมดมี ๑๖ จุด แต่ละจุดมีระยะห่างกันประมาณ ๙๐ เซนติเมตร
๒. จุดที่ ๑๕ เป็นจุดที่บัณฑิตจะรับปริญญาบัตร อยู่ห่างจากแท่นประมาณ ๔๕ เซนติเมตร
๓. จุดบนเวทีจะเรียงกันในลักษณะดังนี้
จากภาพ จุดที่ ๑ ถึงจุดที่ ๑๒ เป็นแนวเส้นตรงเดียวกัน จากจุดที่ ๑๒ เริ่มเลี้ยวเข้าจุดที่ ๑๓ จากจุดที่ ๑๓ เริ่มเฉียงเข้าสู่จุดที่ ๑๔ จุดที่ ๑๔ ละจุดที่ ๑๕ อยู่แนวเส้นตรงเดียวกันจากแท่น และจุดที่ ๑๖ เป็นแนวเส้นเฉียง ๔๕ องศา
๔. การเดินเข้าสู่จุดแต่ละจุด ให้บัณฑิตทุกคนบนเวทีเริ่มเดินพร้อมกันเมื่อผู้ขานชื่อบัณฑิต ขานคำว่า “นาย” “นาง” “นางสาว” หรือตำแหน่ง “ยศ” ให้บัณฑิตเดิน ๒ ก้าว (ไม่เดินก้าวเดียว) ใช้จังหวะก้าวเท้าซ้าย ขวา ชิด ในแต่ละจุด
๕. การยืน ณ จุดต่าง ๆ บนเวที ให้ยืนเท้าชิดหน้าตรงสู่จุดแต่ละจุด กรณีที่จุดต่อไปหน้าบัณฑิตว่างอยู่หลายจุด ให้เดินผ่านจุดว่างโดยไม่หยุดยืน การหยุดยืนให้หยุดยืนในจุดถัดจากจุดที่มีบัณฑิตยืนอยู่เสมอ
๖. การเดินบนเวที เดินหน้าตรง แขนแนบลำตัว (ไม่แกว่งแขน)
๗. บัณฑิตทำความเคารพจุดที่ ๑๔ และจุดที่ ๑๖ (ไม่จำเป็นต้องพร้อมกัน)
๘. วิธีทำความเคารพ
การทำความเคารพให้ยืนเท้าชิด ก้มศีรษะ มองปลายเท้าแล้วเงยหน้าให้อยู่ในท่าตรง
๙. การรับปริญญาบัตร ตามมองที่ปริญญาบัตร จัดปริญญาบัตรโดยไม่ต้องเอางาน แขนซ้ายเหยียดตรงแนบลำตัว ขณะจับปริญญาบัตรให้ถอยหลังทันที
๑๐. วิธีถือปริญญาบัตร ถือปริญญาบัตรด้วยมือขวาแนบอก ข้อศอกติดลำตัว ปริญญาบัตรขนานกับลำตัวในแนวตั้ง และจะต้องถือตลอดเวลาในห้องพิธี
------------------สิ่งที่มหาวิทยาลัยราชภัฏแต่ละแห่งต้องดำเนินการ
ขั้นตอนการฝึกซ้อมบัณฑิต และบัณฑิตกิตติมศักดิ์
๑. ฝึกซ้อมบัณฑิตตามลำดับขั้นตอนให้ถูกต้องและสวยงาม เพื่อให้บัณฑิตสามารถเข้ารับปริญญาบัตร ได้โดยเฉลี่ยประมาณนาทีละ ๒๕-๒๘ คน
๒. เมื่อถึงวันเข้ารับปริญญาบัตร ให้หมายบัณฑิตไปตั้งแถว ณ จุดรวมบัณฑิต อาคาร๓๒ (คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี)
รอบแรก ตรวจ ATK เวลา ๐๕.๓๐ น.
ตั้งแถว เวลา ๐๗.๓๐ น.
เดินแถว เวลา ๐๘.๐๐ น.
รอบสอง ตรวจ ATK เวลา ๐๙.๐๐ น.
ตั้งแถว เวลา ๑๑.๐๐ น.
เดินแถว เวลา ๑๓.๓๐ น.
๓. ตรวจสอบรายชื่อบัณฑิตที่เข้ารับปริญญาบัตร เรียงลำดับให้ตรงกับบัญชีผู้ขานนามบัณฑิต และบัญชีการจัดเรียงปริญญาบัตร
๔. แจ้งจำนวนบัณฑิตที่เข้ารับปริญญาบัตรให้ฝ่ายจัดที่นั่งบัณฑิตของแต่ละมหาวิทยาลัยราชภัฏหรือ คณะอนุกรรมการฝ่ายฝึกซ้อมและจัดที่นั่งบัณฑิตทราบโดยเร็ว เพื่อประสานผู้ขานนามบัณฑิตและฝ่ายจัด เรียงลำดับปริญญาบัตร
๕. จัดอาจารย์หรือบุคลากรนั่งกำกับแถวบัณฑิต แถวละ ๑ คน
๖. นัดหมายบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ตรวจ ATK ที่ห้องปฐมพยาบาล / ที่ตรวจ ATK ผู้ร่วมงาน VIP ซึ่งอยู่ตรงข้ามห้องรับรองชั้น ๒ อาคารหอประชุมราชภัฏรังสฤษฎ์ และเพื่อเตรียมการฝึกซ้อมบนเวที ให้บัณฑิต กิตติมศักดิ์เข้าหอประชุม โดยไม่ต้องเดินแถวพร้อมกันกับบัณฑิตอื่นๆ ตามเวลาดังนี้
รอบแรก เวลา ๐๘.๓๐ น.
รอบสอง เวลา ๑๒.๐๐ น.
๗. บัณฑิตมีความผิดปกติทางร่างกาย เช่น ขาหัก แขนหัก ตาพิการ ใช้ไม้เท้า หรือต้องใช้ผู้พยุง หรือ ใช้มือซ้ายรับปริญญาบัตร ขอให้แจ้งชื่อ เลขที่ สาขา และรายละเอียดความบกพร่อง พร้อมสาเหตุ ให้ฝ่ายจัดที่ นั่งบัณฑิตของแต่ละมหาวิทยาลัยทราบล่วงหน้า เพื่อแจ้งให้คณะอนุกรรมการฝ่ายฝึกซ้อมและจัดที่นั่งบัณฑิต ทราบ (ห้องพักบัณฑิตพิเศษ ห้อง ๓๕.๐๑.๐๙ ชั้น ๑ อาคารหอประชุมราชภัฏรังสฤษฎ์)
๘. ให้อาจารย์หรือบุคลากรผู้กำกับแถวบัณฑิต ตรวจร่างกายและความเรียบร้อยของบัณฑิตในความรับผิดชอบ ให้เป็นไปตามระเบียบที่กำหนด
๙. หากมีบัณฑิต ๒ มหาวิทยาลัยเข้ารับปริญญาบัตรในรอบเดียวกัน ให้มหาวิทยาลัยราชภัฏแรกจัด ผู้แทนบัณฑิตมอบมาลัยข้อมือและผู้แทนมหาวิทยาลัยราชภัฏหลังกล่าวนำคำปฏิญาณ
อนึ่ง อาจารย์หรือบุคลากรผู้ปฏิบัติหน้าที่ตามจุดต่าง ๆ ให้เตรียมความพร้อมก่อนที่บัณฑิตจะเดินแถวเข้าห้องพิธีหากมีข้อสงสัยติดต่อสอบถามได้ที่ อาจารย์พิสิษฐ์ มีวอน ๐๘ ๑๙๓๖ ๕๓๖๒ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม (สำหรับผู้แทนบัณฑิตมอบมาลัยข้อมือและสูจิบัตร ขอให้จดจำเลขประจำตัวประชาชนด้วย)
